Make your own free website on Tripod.com

Samahan

 | Yahoo! | Google
l7

Jose P. Rizal

buhay, personalidad, sosyalidad...

 

 

La Liga Filipina

"malayang pagpupulong"

 

 

 

Noong umpisa ay lubos na naging aktibo ang Liga. Si Bonifacio ay naglaan ng malaking sakripisyo upang makabuo ng mga yunit sa iba't ibang distrito ng Maynila. Subalit, pagkaraan ng ilang buwan, ang Liga ay binuag ng Kataas-taasang Konseho (Supreme Council) nito. Natuklasan ng mga repormistang pinuno na karamihan sa mga tanyag na konsehong binuo ni Bonifacio ay hindi na handang magpadala ng pondo sa mga propagandista sa Madrid sapagkat, tulad ni Bonifacio, sila ay nakumbinsi na ang mapayapang pagkilos para sa reporma ay walang saysay. Dahil sa takot na mabihag ng mga mas radikal na miyembro ang organisasyon at dahil na rin sa ayaw nilang isangkot ang kanilang mga sarili sa isang samahang mag-aanyaya ng higanti mula sa mga namumuno, ipinasya ng mga lider ng Liga na ito ay buwagin. Ang mga kasapi ay nahati sa dalawa: ang mga konserbatibo ay binuo ang Cuerpo de Compromisarios na nangakong patuloy na susuporta sa La Solidaridad at ang mga radikal na pinamunuan ni Bonifacio ay inilaan ang kanilang sarili sa isang bago at lihm na samahan, ang Katipunan, na itinatag ni Bonifacio sa mismong araw na si Rizal ay ipinatapon sa Dapitan.

La Liga Filipina

halos kasabay ng pagpapakilala ng Masoneriya sa Pilipinas, ang samahang La Propaganda ay itinatag. Ang mga miyembro, na karamihan ay may kaya sa buhay, ay nagbigay ng pera upang balikatin ang mga gastusin ng mga Pilipinong repormista sa Espanya na nangangampanya para sa politikal na pagpapahinuhod mula sa Inang Bayan. Ang pondong nalilikom ay mapupunta sa Hispano-Filipino Association. Ganunpaman, nagkaroon ng problema sa pondo at ang samahan ay naglaho.

Sa sandaling ito, umeksena si Rizal at nagmungkahi ng pagtatatag ng isa pang samahang pangsibiko. Naghanda siya ng konstitusyon para sa samahang ito habang nasa Hongkong at ngayon ay naisip niya na dumating na ang tamang panahon upang kumilos. Noong gabi ng Hulyo 3,1892, sa isang bahay sa Tundo, itinatag at pinasinayaan ni Rizal ang La Liga Filipina. Ang mga nahalal ay sina Ambrosio Salvador, pangulo; Agustin de la Rosa, piskal; Bonifacio Arevalo, ingat-yaman; at Deodato Arellano, kalihim.

Ang mga layunin ng Liga ay isasakatuparan sa pamamagitan ng paglikha ng isang pamunuan na binubuo ng Kataas-taasang Konseho (Supreme Council), ang Probisyal na Konseho (Provincial Council) at Kilalang Konseho (Popular Council).

Ang mga miyembro ay magbabayad ng sampung sentimos bilang buwanang obligasyon. Ang bawat ay may kalayaang pumili ng kanyang sagisag na pangalan. Ang pondo ng samahan ay gagamitin sa mga ss:

  • ang miyembro o kanyang anak na magpapakita ng abilidad subalit kulang sa pinansyal na aspeto ay aalalayan

  • ang mahirap ay susuportahan sa kanyang karapatan laban sa maykapangyarihan;

  • ang miyembro na makakaranas ng anumang pagkawala ay tutulungan;

  • pahihiramin ng kapital ang miyembrong nangangailangan para sa industriya o agrikultura;

  • ang pagpapakilala sa mga makinarya at industriya, bago o kailangan sa bansa, ay papaboran;

  • magbubukas ng mga establisimyento kung saan ang mga miyembro ay mas makakatipid.

Inosente man ang samahan, ang mga Espanyol na maykapangyarihan ay itinuring itong mapanganib at noong gabi ng Hulyo 6,1892, si Rizal ay lihim na dinakip. Nang sumunod na araw, iniutos ni Gobernador Heneral Eulogio Despujol ang pagpapatapon kay Rizal sa Dapitan. Ang Liga ay nanghina, subalit ang ilan sa mga miyembro ay patuloy na sumuporta rito. Ang mga layunin ay hindi nagbago, subalit napagkasunduan na ang lahat ay sumuporta sa La Solidaridad sa Espanya. Nahalal sina Domingo Franco, pangulo; Deodato Arellano, kalihim-ingatyaman; Isidro Francisco,piskal; Juan Zulueta at Timoteo Paez, mga miyembro ng Supreme Council. Kapagdaka, si Mabini ay naging kalihim ng Liga.

 

About Us | Site Map | Privacy Policy | Email Us | Pamantasan ng Lungsod ng Maynila 2005