Make your own free website on Tripod.com

Ambag

 | Utility Link | Utility Link
 

Jose P. Rizal

buhay, personalidad, sosyalidad...

 
Bookmark us:
Mga Tulang Isinulat ni Rizal
  • Huling Paalam
    • Paalam na, sintang lupang tinubuan,
      Bayang masagana sa init ng araw,
      Edeng maligaya sa ami’y pumanaw
      At perlas ng dagat sa dakong Silangan.

      Inihahandog ko ng ganap na tuwa
      Sa iyo yaring buhay na lanta na’t aba;
      Naging dakila ma’y iaalay rin nga
      Kung dahil sa iyong ikatitimawa.

      Ang nanga sa digmaan dumog sa paglaban
      Handog din sa iyo ang kanilang buhay,
      Hirap ay di pansin at di gunamgunam
      Ang pagkaparool o pagtagumpay.

      Bibitaya’t madlang mabangis na sakit
      O pakikibakang lubhang mapanganib,
      Pawang titiisin kung ito ang nais 
      Ng baya’t tahanang pinakaiibig.

      Ako’y mamamatay ngayong minamalas 
      Ang kulay ng langit na nanganganinag
      Ibinababalang araw ay sisikat
      Sa kabila niyang mapanglaw na ulap.

      Kung dugo ang iyong kinakailangan
      Sa ikadidilag ng iyong pagsilang,
      Dugo ko’y ibubo’t sa isa man lamang
      Nang gumigiti mong sinag ay kuminang.

      Ang mga nasa ko, mulang magkaisip,
      Magpahanggang ngayon maganap ang bait,
      Ang ikaw’y makitnag hiyas na marikit
      Ng dagat Silangan na nakaliligid.

      Noo mo’y maningning at sa mga mata 
      Mapait na luha bakas ma’y wala na,
      Wala ka ng poot, wala ng balisa,
      Walang kadungua’t munti mang pangamba,

      Sa sandaling buhay maalab kong nais
      Ang kagalingan mo’t ang paiwang sulit
      Ng kaluluwa king gayak ng aalis:
      Ginhawa’y kamtan mo! Anong pagkarikit!

      Nang maaba’t ikaw’y mapataas lamang,
      Mamatay at upang mabigyan kang buihay,
      Malibing sa lupang puspos ng karika’t
      Sa silong ng iyong langit ay mahimlay.

      Kung sa ibang araw ikaw’y may mapansin
      Nipot na bulaklak sa aba kong libing,
      Sa gitna ng mga damong masisinsin,
      Hagka’t ang halik mo’y itaos sa akin.

      Sa samyo ng iyong pagsuyong matamis,
      Mataos na taghoy ng may sintang sibsib,
      Bayang tumaggap noo ko ng init,
      Na natatabunan ng lupang malamig.

      Bayan mong ako’y malasin ng buwan
      Sa liwang niyang hilano’t malamlam;
      Bayan ihatid sa aking liwayway
      Ang banaang niyang dagling napaparam.

      Bayaang humalik ang simoy ng hangin;
      Bayaang sa huning masaya’y awitin
      Ng darapong ibon sa kurus ng libing
      Ang buhay payapang ikinaaaliw.

      Bayaang ang araw na lubhang maningas
      Pawiin ang ulan, gawing pawang ulap,
      Maging panganuring sa langit umakyat,
      At ang aking daing ay mapakilangkap.

      Bayaang ang aking maagang pagpanw,
      Itangis ng isnag lubos na nagmamahal;
      Kung may umalala sa akin ng dasal,
      Ako’y iyo sanang idalangin naman.

      Idalangin mo rin ang di nagkapalad,
      Na nangamatay na’t yaong nanganhirap 
      sa daming pasakit, at ang lumalangap 
      naming mga ina luhang masaklap.

      Idalangin sampo ng bawa’t ulila 
      at nangapipiit na tigib ng dusa; 
      idalangin mo ring ikaw’y matubos na 
      sa pagkaaping laong binata.

      Kung nababalot na ang mga libingan 
      Ng sapot na itim ng gabing mapanglaw, 
      at wala ng tanod kundi pawing patay, 
      huwang gambalain ang katahimikan.

      Pagpitagan mo ang hiwagang lihim, 
      at mapapakinggan ang tinig marahil, 
      ng isang saltero: Ito nga’y ako ring 
      inaawitanka ng aking paggiliw.

      Kung ang libingan kong limot na ang madla 
      ay wala nang kurus at bato mang tanda 
      sa nangangabubukid ay ipaubayang 
      bungkali’t isabog ang natipong lupa.

      Ang mga abo ko’y bago pailanglang 
      mauwi sa wala na pinaggalingan, 
      ay makalt munag parang kapupunanng 
      iyong alabok sa lupang tuntungan.

      Sa gayo’y walaa ng anoman sa akin, 
      na limutin mo ma’t aking lilibutin 
      ang himpapawid mo kaparanga’t hangin 
      at ako sa iyo’y magiging taginting.

      Bango, tinig, higing, awit na masaya 
      liwanag aat kulay na lugod ng mata’t 
      uulit-ulitin sa tuwi-tuwina.

      Ako’y yayao na sa bayang payapa, 
      na walang alipi’t punoing mapang-aba, 
      doo’y di nanatay ang paniniwala 
      at ang naghahari Diyos na dakila.

      Paalam anak, magulang, kapatid, 
      bahagi ng puso’t unang nakaniig, 
      ipagpasalamat ang aking pag-alis 
      sa buhay na itong lagi ng ligalig.

      Paalam na liyag, tanging kaulayaw, 
      taga ibang lupang aking katuwaan, 
      paaalam sa inyo, mga minamahal; 
      mamatay ay ganap na katahimikan.

    •  
  • Imno sa Paggawa
    •  
    • KORO

      Dahilan sa Bayan sa pagdirigmaan, 
      Dahil sa Bayan din sa kapayapaan, 
      Itong Pilipino ay maasahang 
      Marunong mabuhay o kaya’y mamatay.

      (Mga Lalaki)

      Nakukulayan na ang dakong Silangan, 
      Tayo na sa bukid, paggawa’y simulan, 
      Pagka’t ang paggawa’y siyang sumusuhay 
      Sa bayan, sa angkan, sa ating tahanan.

      Lupa’y maaring magmamatigas naman, 
      At magwalang-awa ang sikat ng araw 
      Kung dahil sa anak, asawa at Bayan, 
      Ang lahat sa ating pagsinta’y gagaan.

      KORO
      (Mga babaing may Asawa)

      Magmasigla kayong yao sa gawain,
      Pagka’t ang baba’y nasa-bahay natin,
      At itinuturo sa batang mahalin
      Ang Bayan, ang dunong at gawang magaling

      Pagdatal ng gabi ng pagpapahinga,
      Kayo’y inaantay ng tuwa’t ligaya
      At kung magkataong saama ang manguna,
      Ang magpapatuloy ang gawa’y ang sinta.

      KORO
      (Mga Dalaga)

      Mabuhay! Mabuhay! Paggawa’y purihin
      Na siyang sa Baya’y nagbibigay-ningning!
      At dahil sa kanya’y taas ng paningin,
      Yamang siya’y dugo at buhay na angkin.

      At kung may binatang nais na lumigaw,
      Ang paggawa’y siyang ipaninindigan;
      Sapagka’t ang taong may sipag na taglay,
      Sa iaanak nya’y magbibigay-buhay.

      KORO
      (Mga Bata)
      Kami ay turuan ninyo ng gawain;
      At ang bukas ninyo’y aming tutuntunin
      Bukas, kung tumawag ang bayan sa amin,
      Ang inyong ginawa’y aming tatapusin.

      Kasabihan niyong mga matatanda:
      “Kung ano ang ama’y gayon din ang bata,”
      sapagka’t sa patay ang papuri’y wala.
      Maliban sa isang anak na dakila.
    •  
  • Ang Awit ni Maria Clara
    • Kay tamis ng oras sa sariling bayan,
      Kaibigan lahat ang abot ng araw,
      At sampu ng simoy sa parang ay buhay,
      Aliw ng panimdim pati kamatayan.

      Maalab na halik ang nagsaliw-saliw
      Sa labi ng inang mahal, pagkagising;
      Ang pita ng bisig as siya’y yapusin,
      Pati mga mata’y ngumgiti mandin.

      Kung dahil sa bayan, kay tamis mamatay,
      Doon sa kasuyo ang abot ng araw;
      Kamatayan pati ng simoy sa parang
      Sa walang pag-ibig, ni ina, ng Bayan.
    •  
  • Sa Kabataang Pilipino
    •  
    • Itaas ang iyong 
      Malinis na noo
      Sa araw na ito,
      Kabataang Pilipino!
      Igilas mo na rin ang kumikinang mong
      Mayamang sanghaya
      Magandang pag-asa ng Bayan kong Mutya!

      Makapangyarihang wani’y lumilipad,
      At binibigyang ka ng muning mataas,
      Na maitutulad ng ganap na lakas,
      Mabilis na hangin, sa kanyang paglipad,
      Malinis na diwa, sa likmuang hangad.

      Ikaw ay bumaba
      Na taglay ang ilaw
      Ng sining at agham
      Sa paglalabanan,
      Bunying kabataan,
      At iyong kalagiun ang gapos mong iyang
      Tanikalang bakal na kinatalian
      Ng matulain mong waning kinagisnan.

      Ikaw na lagi nang pataas nag lipad,
      Sa pakpak ng iyong Mayamang pangarap,
      Na iyong Makita sa Ilimpong ulap
      Ang lalong matamis
      Na mag tulaing pinakananais,
      Ng higit ang sarap 
      Kaysa “ambrosia” at “nectar” na awagas 
      Ng mga bulaklak.

      Ikaw na may tinig
      Na buhat sa langit,
      Kaagaw sa tamis
      Na kay Filomenang Malinis na hiomig,
      Sa gabing tahimik
      Ay pinaparam mo ang sa taong sakit,
      Ikaw, na ang batong sukdulan ng tigas
      Sa lakas ng iyong diwa’y nagagawad
      Ng buhay at gilas,
      At ang alaalang makislap
      Ay nabibigayan ng kamay mong masikap
      Ng buhay na walang masasabing wakes.

      At ikaw, na siyang 
      Sa may iba’t ibang
      Balani ni Febong kay Apelas mahal,
      Gayundin sa lambong ng katalagahan,
      Na siayng sa guhit ng pinsel mong tanga’y
      Nakapaglilipat sa kayong alinman;

      Hayo na’y tumakbo! Sapagka’t ang banal 
      Na ningas ng wani’y nais maputungan 
      Kayong naglalama’y,
      At maipamansag ng tambuling tangan,
      Saan man humanggan,
      Ang ngalan ng tao, sa di matulusang
      Lawak ng palibot na nakasasaklaw.

      Malwalhating araw,
      Ito, Pilipinas, sa lupang tuntungan!
      Ang Lumikha’y dapat na pasalamatan,
      Dahilan sa kanyang mapagmahal,
      Na ikaw’y pahatdan.
    •  
  • To Josephine
    •  
    • Josephine, Josephine
      Who to these shores have come
      Looking for a nest, a home,
      Like a wandering swallow;
      If your fate is taking you
      To Japan, China or Shanghai,
      Don't forget that on these shores
      A heart for you beats high.
    •  

About Us | Site Map | Privacy Policy | Email Us | Pamantasan ng Lungsod ng Maynila ©2005